layout-wrota-lipiec2014-tlo-turyst

turystyka.

layout-wrota-lipiec2014-przestrzen

mowiaca przegladarka    slabowidzacy   epuap

 

wrotapodkarpackie.pl

layout-wrota-lipiec2014-tlo-wrota-glowna

layout-wrota-lipiec2014-tlo-przedmiot-puste

Kalendarz wydarzeń

Kolbuszowa: Wrześniowa Msza św. trydencka w skansenie

200918 msza kolbuszowa

 

W niedzielę, 20 września, o godz. 18.00 w kościele z Rzochowa zostanie odprawiona Msza św. trydencka. Sprawowana po łacinie i tyłem do wiernych jest we współczesnym Kościele katolickim spotykana rzadko, choć jeszcze kilkadziesiąt lat temu była podstawowym rytem.

W trosce o bezpieczeństwo zwiedzających, a także pracowników skansenu, w trakcie uroczystości religijnych odbywających się w kościele pw. św. Marka obowiązują zasady zgodne z wytycznymi MKiDN dotyczącymi organizacji imprez kulturalnych i rozrywkowych w trakcie epidemii wirusa SARS-CoV-2 w Polsce.

  • Wejście na dziedziniec oraz do wnętrza kościoła jest możliwe jedynie w maseczkach zasłaniających usta i nos.
  • Przed wejściem do świątyni obowiązuje dezynfekcja rąk przy pomocy środków udostępnionych przez pracowników Muzeum.
  • Uczestnik wydarzenia jest zobowiązany do wypełnienia oświadczenia o stanie zdrowia wraz z podaniem danych osobowych (imię i nazwisko, numer telefonu kontaktowego). Wypełniony dokument należy przekazać pracownikowi Muzeum. Wypełnienie dokumentu jest dobrowolne, ale niezbędne do uczestnictwa w wydarzeniu. Dane osobowe będą przechowywane przez 14 dni od daty wydarzenia.
  • Do kościoła należy wchodzić jedynie wejściem głównym.
  • Uczestnicy wydarzenia powinni zajmować miejsca, które zostały wyznaczone z zachowaniem obowiązującego dystansu społecznego.
  • W wydarzeniu jednorazowo może wziąć udział 51 osób.
  • W przypadku, gdy w ciągu 14 dni od udziału w wydarzeniu, u uczestnika wystąpią objawy zakażenia COVID 19, jest on zobowiązany do niezwłocznego kontaktu z właściwymi miejscowo służbami sanitarno-epidemiologicznymi oraz Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej (nr tel. 17 227 16 96 lub adres email: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.).

Msza trydencka

Odprawiana po łacinie i tyłem do wiernych msza trydencka jest we współczesnym Kościele katolickim spotykana rzadko. Jeszcze kilkadziesiąt lat temu była podstawowym rytem. Czym jest tradycyjna forma rytu rzymskiego?

Korzenie mszy trydenckiej sięgają pierwszych wieków chrześcijaństwa. Kanon rzymski, czyli jedna z najstarszych modlitw eucharystycznych, którą  możemy usłyszeć m.in. w czasie wielkoczwartkowej liturgii, pochodzi z IV wieku naszej ery. W niemal niezmienionym kształcie przetrwał do naszych czasów od VI wieku. Odprawianą dziś formę tradycyjnego rytu rzymskiego zawdzięczamy papieżowi Piusowi V, który na prośbę Soboru Trydenckiego ujednolicił i skodyfikował w 1570 roku istniejący obrządek. Od tego czasu z niewielkimi zmianami msza trydencka przetrwała do 1962 roku, kiedy to opracowana została ostatnia wersja Mszału rzymskiego, według którego obecnie ją się odprawia. Po przyjęciu w 1969 roku rytu w językach narodowych za podstawowy w Kościele rzymskokatolickim, msza łacińska stała się prawdziwą rzadkością.

Od zwyczajnej formy rytu rzymskiego, czyli mszy odprawianej codziennie we wszystkich kościołach mszę trydencką różni przede wszystkim język. Zarówno modlitwy, jak wezwania i odpowiedzi są po łacinie, gdyż w okresie formowania się tego rytu był to język kościoła. Używanie w liturgii języka łacińskiego po tym, jak przestał być językiem, którym posługiwano się na co dzień miało natomiast gwarantować niezmienność i właściwą formę tekstów liturgicznych, niezależnie od miejsca sprawowania mszy.

Pierwotnie cała msza odprawiana była po łacinie. W językach narodowych głoszono jedynie kazania. Współcześnie w czasie mszy trydenckiej, pojawiają się fragmenty w językach narodowych (czyli, w naszym wypadku, po polsku). Są to czytania z Biblii. W języku ludu nadal głosi się też kazanie.

Inną najbardziej zauważalną na pierwszy rzut oka różnicą jest strona, w jaką zwrócony jest kapłan. Potocznie mówi się, że ksiądz stoi tyłem do ludzi. W takim ustawieniu chodzi jednak o to, żeby ksiądz stał przodem do ołtarza i tabernakulum. Na ołtarzu znajduje się krucyfiks, przypominający o tym, że msza jest kontynuacją ofiary Chrystusa. Ołtarz nakryty jest trzema lnianymi obrusami, co również ma swoją symbolikę – przypominają one całuny, a jednocześnie oznaczają Kościół tryumfujący, pokutujący i walczący. Na ołtarzu muszą również znajdować się zapalone świece: dwie, jeśli odprawia się mszę zwykłą i sześć, jeśli msza jest uroczysta. Elementem ołtarza muszą być także umieszczone w nim na stałe relikwie świętych.

Nieco inne niż stosowane powszechnie są również szaty liturgiczne. Mszę trydencką odprawia się zazwyczaj w tzw. ornacie skrzypcowym, składającym się z dwóch zszytych ze sobą sztywnych płatów materiału, z otworem na głowę. Poza ornatem kapłan ma na sobie humerał, czyli czworokątną chustę lnianą przypominającą o potrzebie skupienia i albę symbolizującą szaty wybielone we krwi Baranka, która jest ściągnięta paskiem – oznaką wstrzemięźliwości. Na lewym ramieniu kapłan ma manipularz. Pierwotnie był on chustą do ocierania potu z czoła, obecnie symbolizuje trud pracy kapłańskiej. Na szyi ma stułę, symbol łaski uświęcającej. Poza mszą ksiądz wkłada kapę – obszerny płaszcz z kapturem, spięty klamrą. 

Msza trydencka odprawiana jest jako missa solemnis, czyli msza uroczysta lub missa lectis, czyli msza czytana. Ta pierwsza była pierwotnie główną mszą w niedzielę, sumą. Ma ona uroczystą oprawę, na którą składa się śpiew chóru, dodatkowe okadzania, a także obrzęd aspersji, czyli pokropienia wodą święconą. Kapłanowi towarzyszą diakoni.

Msza czytana jest mniej uroczysta, nie ma diakonów, a jedynie ministranci, nie ma też dodatkowych okadzeń i aspersji. Rodzaj odprawianej mszy ma też znaczenie ze względu na zachowanie wiernych. W czasie mszy śpiewanej odpowiadają oni tylko na śpiewane wezwania kapłana, na wszystkie pozostałe - jedynie ministranci. W czasie mszy czytanej lud może odpowiadać razem z ministrantami.

Msza trydencka, jakkolwiek dziś rzadka, nigdy nie została w Kościele rzymskokatolickim zakazana i wciąż może być odprawiana. Papież Benedykt XVI wskazywał na to, że ten ryt powinien być „otaczany należnym szacunkiem ze względu na swój czcigodny i prastary zwyczaj”.

Łaciński tekst spowiedzi powszechnej:

Confiteor Deo omnipotenti et vobis, fratres,
quia peccavi nimis
cogitatione, verbo, opere, et omissióne:
mea culpa, mea culpa, mea maxima culpa.
Ideo precor beatam Mariam semper Vírginem,
omnes Angelos et Sanctos,
et vos, fratres, orare pro me
ad Dominum Deum nostrum

Tekst polski:

Spowiadam się Bogu wszechmogącemu
i wam, bracia i siostry
że bardzo zgrzeszyłem
myślą, mową, uczynkiem i zaniedbaniem:
moja wina, moja wina, moja bardzo wielka wina.
Przeto błagam Najświętszą Maryję, zawsze Dziewicę,
wszystkich Aniołów i Świętych,
i was bracia i siostry
o modlitwę za mnie do Pana Boga naszego

Janusz Radwański

Żródła:

Mszał rzymski,  Poznań 1963.
Msza Święta według Mszału Rzymskiego Świętego Piusa V, Gdańsk 2012.

Miejsce Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej ul. Wolska 36 36-100 Kolbuszowa

Najbliższe wydarzenia

Brak wydarzeń